Gülüyor musunuz?

Komik bir durum ile karşılaşınca, anlatılan fıkralarla, absürt durumlar karşısında, içinizi ısıtan bir jest yapıldığında, bazen sırf biri kahkaha atıyor diye, kimi zaman gergin anlarda, yapılan sakarlıklarda, dil sürçmesinde ve sayılamayan birçok sebep sonucu istemsiz olarak gülme eylemini gerçekleştirirsiniz. Gülmek insanların anne karnından başlayarak gerçekleştirdikleri istemsiz bir eylemdir. Doğuştan sahip olunan bu yetenek öğrenim gerektirmez. Peki siz bu yeteneğinizi ne kadar kullanıyorsunuz? Gülmenin size bir faydası var mı? Her gülme eylemi istemsiz mi gerçekleşir? Şimdi gelin gülmenin derinliklerine inip bu sorulara cevaplar bulalım.

Gülme konusunda araştırmalar yapan Amerikalı psikolog Robert Provine’a göre gülme tanımı ise şöyledir: Her 210 mili saniyede bir tekrarlanan sesli harf içeren kısa hece. Provine, kahkahanın “Ha ha ha” ya da “Ho ho ho” gibi farklı tipleri olduğunu ancak bu ikisinin kesinlikle bir arada bulunmadığını bildirmiş.

Çok basit olarak gerçekleştirdiğiniz gülme eylemini inceleyen bir bilim dalı olduğunu biliyor muydunuz? Gelotoloji, gülmenin insan fizyolojisi üzerindeki etkilerini inceleyen bir psikoloji dalıdır. Gülme, insanın duyduğu ya da gördüğü komik veya mizahi bir duruma verdiği psikolojik bir tepkidir. Gülme eylemi gerçekleşirken 17 farklı yüz kasını aktif biçimde çalıştırsınız. Ayrıca surat asmak için yüzünüzde 43 farklı kas çalıştırmanız gerekir çünkü yüzünüzü kasarak gülmeyi engellemeniz gerekmektedir. Gülerken nefes alma düzeniniz değişir ve küçük diliniz gırtlağınızın bir bölümünü kapatarak nefes almanızı güçleştirir. Gülerken gözlerin dolması ise  histerik gülmeler sırasında deneyimlenir. Bunun nedeni gözyaşı kanallarının eş zamanlı olarak aktif olmasıdır.

Gülmenin yapılan araştırmalar sonucu vücuda birçok fayda sağladığı gözlemlenmiş. Gülmenin vücuda olan en büyük faydası kan basıncını düşürmesi. 2011 yılında yapılan bir araştırmada, 79 katılımcıya bir müzik ya da kahkaha terapisine uygulanmış. Terapide kahkahalar, oynak göz teması ve nefes egzersizleri ile uyarılmış. Oturumlardan hemen sonra, kahkaha terapisi kan basıncını 7 mmHg düşürürken, müzik terapisi 6 mmHg düşürdüğü gözlemlenmiş. Kan basıncının düşürülmesi yüksek tansiyonu engelleyerek kalp rahatsızlıklarının da önüne geçmenize olanak sağlıyor.

Gülmek aynı zamanda anksiyete ve depresyona da iyi gelmektedir. Ne de olsa hayatınızı hangi enerji ile çevrelerseniz o enerji size akmaya devam edecektir. Gülmek vücudunuzdaki “kortizol”, “adrenalin” ve “dopamin” hormonlarının seviyelerini düzenlediği için hem antidepresan görevi görürken uzun vadede bağışıklık sisteminizi de güçlendiriyor.  Gülerken kalori yakmanız  bile mümkün. Nefes alışverişinizin hızlanması, kalp atış hızını arttırarak size minik bir kardiyo egzersizi yaptırıyor.

Evet gülmenin fiziksel ve psikolojik etkilerini öğrendik. Aslında basit bir eylemin sizde yaratabileceği harikaları gördük o halde kendinize sorun “Ben ne kadar gülüyorum?”. Umarım bu soruya cevabınız bile gülmek olmuştur. Kendinizi ödüllendirmenin en iyi yolu gülmek ve yapması da çokta basit.

Tabi gülerken aslında sahte gülümseme ve kahkahalardan bahsetmiyoruz. Fransız nörolog Guillaume Duchenne, insanların sahte mi gerçek mi güldüğünü ölçmek için 1862 yılında bir araştırma yapmış. Araştırma sonucunda sahte gülümsemeyi gerçeğinden ayırmanın göz çevresine bakılarak anlaşılabileceğini açıklamış. Eğer karşınızdaki kişi gülerken göz çevresi kırışıyorsa bu gülüş duyguların aktif olduğu gerçek bir gülüş olarak Duchenne tarafından ortaya atılmış. Hatta içten gülme zamanla “Duchenne Smile” olarak tarihte yerini almış. Bunun zıt örneği ise Pan-Amerikan Hava Yolları hosteslerinin her zaman yapay bir gülümsemeyle gezmelerinden dolayı “Pan American Smile” olarak kullanılmaya başlanmış.

Siz de yaşamınıza bolca “Duchenne Smile” ekleyerek daha pozitif, daha mutlu, daha sağlıklı ve pozitif enerjiyi kendine çeken biri olabilirsiniz. Evet günlük yaşantınızı zor ve ağır şartlar altında sürdürmeniz gerekebilir ama bu sizin kendinize olan yaklaşımınızı değiştirmemeli. Her aynaya baktığınızda kendinize gülümsemeyi, kendinizi sevmeyi ve sevginizi göstermeyi ihmal etmeyin. Nefes alamadığınız anlarda zorlada olsa kaslarınızı harekete geçirip dünyaya kocaman bir gülümseme hatta kahkaha ile cevap verin. “Üç kardeşleri tanıyor musunuz? ” yazımda da bahsettiğim gibi anın önemi ve şimdiyi yaşamak çok kıymetli, gülerek her anınızı daha lezzetli kılmak da sizin elinizde. Hadi hep birlikte bol kahkaha atmak için videoya, kemerlerinizi bağlayın çünkü gülmekten bayılabilirsiniz 🙂

Tutku DİNÇER